Orta Doğu Barış İyimserliği ve ABD Bilançoları Küresel Piyasaları Canlandırdı
Orta Doğu’da kalıcı barış beklentisi, ABD’den gelen güçlü bilançolar ve istihdam verileri küresel piyasalarda iyimserliği artırdı. Endeksler yükseldi.
Geçen hafta küresel piyasalar, Orta Doğu’da kalıcı barışın sağlanabileceğine yönelik iyimserlikle pozitif bir seyir izledi. ABD’den gelen güçlü şirket bilançoları ve dirençli istihdam verileri de piyasalardaki olumlu havayı destekledi. Bu gelişmeler, petrol fiyatlarında düşüşe neden olurken, hisse senedi endekslerinde yükselişler kaydedildi.
Taraflar arasında barış ihtimalinin artması, petrol fiyatlarında geri çekilmeler yaratarak küresel piyasalardaki risk iştahını yükseltti. Olası kalıcı barış, Hürmüz Boğazı üzerinden petrol sevkiyatlarını hızlandıracağı öngörüsünü beraberinde getirdi. Ancak, taraflardan gelen karışık açıklamalar, devam eden ateşkes sürecine ilişkin kırılgan görünümün sürdüğünü gösterdi.
Ticaret cephesinde ise ABD Başkanı Donald Trump, Avrupa Birliği’ne (AB) ticaret anlaşmasındaki yükümlülüklerini yerine getirmesi için 4 Temmuz’a kadar süre tanıdı. Trump, aksi takdirde AB’ye yönelik gümrük vergilerini daha yüksek seviyelere artıracağını bildirdi.
Küresel Piyasalarda Öne Çıkan Gelişmeler
Piyasalarda ABD Merkez Bankası (Fed) yetkililerinin açıklamaları yakından takip edildi. New York Fed Başkanı John Williams, yüksek enflasyon, iş gücü piyasasından gelen çelişkili sinyaller ve Orta Doğu’daki çatışmanın yarattığı belirsizliğin alışılmadık bir durum oluşturduğunu belirtti.
Williams, para politikasının mevcut duruşunun tam istihdam ve fiyat istikrarı hedeflerine yönelik riskleri dengelemek için uygun bir konumda olduğunu değerlendirdi. Makroekonomik veri tarafında ABD’de nisan ayında tarım dışı istihdam 115 bin kişi artarak beklentilerin üzerinde gerçekleşti. İşsizlik oranı ise yüzde 4,3 seviyesinde değişmedi.
Ülkede nisan ayında ADP özel sektör istihdamı 109 bin kişi yükseldi; bir önceki ay 62 bin kişi artış göstermişti. Açıklanan veriler, ABD istihdam piyasasının dirençli kaldığına işaret etti. Analistler, iş gücü piyasasındaki bu ivmelenmenin ekonomik aktivitenin dayanıklılığını koruduğunu kaydetti. Bu görünüm, Fed’in enflasyon ve resesyon arasındaki politika ikilemini hafifletebilir.
ABD ile İran arasında kalıcı barışın sağlanabileceğine dair iyimserlikle Brent petrolün varil fiyatı geçen hafta yüzde 8,1 azalarak 98,9 dolara geriledi. Fed’e ilişkin “şahin” beklentilerin azalması ve petrol fiyatlarındaki düşüş, enflasyonist baskıları hafifleteceği tahminlerini güçlendirdi. Bu gelişmelerle ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi haftayı yüzde 4,36’dan tamamladı.
Gerilimlerin azalacağı beklentisiyle dolar endeksi geçen hafta yüzde 0,3 azalışla 97,8 seviyesine geriledi. Altının onsu ise dolardaki zayıflama ve tahvil faizlerindeki geri çekilmeyle haftayı yüzde 2,2 artışla 4 bin 715 dolardan kapattı. Gelecek hafta ABD’de açıklanacak enflasyon verileri ve ABD Başkanı Donald Trump’ın beklenen Çin ziyareti piyasaların yönünü belirleyecek.
Bölgelere Göre Piyasa Performansları
New York borsasında Orta Doğu’da barışın sağlanabileceğine yönelik iyimserlik ve şirketlerin güçlü bilançoları pozitif seyri beraberinde getirdi. Çip şirketi Advanced Micro Devices (AMD), güçlü kar ve gelir bildirdi. Mevcut çeyreğe dair gelir tahminleri de beklentileri aşan AMD hisseleri, haftalık bazda yüzde 18,9 değer kazandı.
Bu gelişmelerle haftalık bazda S&P 500 endeksi yüzde 2,33, Nasdaq endeksi yüzde 2,38 ve Dow Jones endeksi yüzde 0,22 değer kazandı. S&P 500 endeksi 7.401,50 puan, Nasdaq endeksi 26.248,62 puanla rekor seviyeleri gördü. Gelecek hafta 2. el konut satışları, TÜFE, ÜFE, haftalık işsizlik maaşı başvuruları ve perakende satışlar gibi veriler takip edilecek.
Avrupa borsaları geçen hafta karışık bir seyir izledi. Orta Doğu’daki gerilimlerin enerji maliyetlerini yüksek tutması ve Avrupa Merkez Bankasının (ECB) faiz artırımına gideceğine yönelik öngörülerin güçlenmesi bu duruma neden oldu. Olası kalıcı barışın, bölge ekonomileri üzerindeki enflasyon ve büyüme risklerini azaltması bekleniyor.
ABD Başkanı Trump’ın AB menşeli otomobil ve kamyonlara uygulanan tarifeleri yüzde 25’e çıkaracağını açıklaması piyasalarda risk algısını sürdürdü. AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Trump ile yaptığı görüşmede gümrük tarifelerinin azaltılması yönünde önemli ilerleme kaydedildiğini bildirdi. İngiltere’deki yerel seçim sonuçları ise iktidardaki İşçi Partisi’nin kayıplar yaşadığını ortaya koydu.
Avro Bölgesi’nde mart ayı üretici enflasyonu aylık bazda yüzde 3,4 ile Ağustos 2022’den bu yana en hızlı yükselişe işaret etti. Almanya’da mart ayına ilişkin sanayi üretimi aylık yüzde 0,7, yıllık yüzde 2,8 azalarak beklentilerden kötü geldi. Bu durum, ECB’ye yönelik “şahin” beklentileri pekiştirirken, bölgede ekonomik aktivitenin ivme kaybedebileceği endişelerini artırdı.
Haftalık bazda Almanya’da DAX 40 endeksi yüzde 0,19, İtalya’da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 2,2 değer kazanırken, İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 1,26 değer kaybetti. Fransa’da CAC 40 endeksi ise yatay seyretti. Gelecek hafta Almanya’da enflasyon, Avro Bölgesi’nde ve İngiltere’de büyüme verileri takip edilecek.
Asya borsalarında, Orta Doğu’daki gerilimlerin azalabileceğine yönelik iyimserlikler ve güçlü şirket bilançoları teknoloji öncülüğünde sert yükselişlere yol açtı. ABD ile İran arasında anlaşma sağlanacağına yönelik beklentiler, risk iştahının yüksek seyretmesinde etkili oldu. Anlaşma ile Hürmüz Boğazı’ndan gemi geçişlerinin artacağı ve bunun Asya ekonomileri için rahatlatıcı olacağı düşünülüyor.
Çin’in ekonomik ilişkilerden sorumlu Başbakan Yardımcısı Hı Lifıng, ABD Hazine Bakanı Scott Bessent ve ABD Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer ile görüştü. Görüşmede, ABD’nin Çin’e yönelik kısıtlayıcı tedbirlerine ilişkin endişeler dile getirildi. Taraflar, Trump ile Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’in Busan’daki zirve buluşmasında vardıkları mutabakatın uygulanmasını değerlendirdi.
Japonya Merkez Bankası (BoJ) Para Politikası Kurulu toplantı tutanaklarını yayımladı. Tutanaklara göre, üyelerin çoğu, enerji şokunun uzaması ve enflasyon üzerinde ikinci tur etkiler yaratması durumunda faiz oranlarını artırma ihtiyacı duyuyor. Bu gelişmelerle haftalık bazda Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 5,38, Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 13,63 değer kazandı.
Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 2,39 ve Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 1,65 değer kazandı. Nikkei 225 endeksi 63.091,14 puan, Güney Kore’de Kospi endeksi 7.531,88 puanla rekor seviyeleri gördü. Gelecek hafta Çin’de enflasyon, Japonya’da dış ticaret dengesi ve ÜFE takip edilecek.
Yurt içinde Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi geçen hafta alış ağırlıklı bir seyir izledi. Endeks, haftalık bazda yüzde 4,29 yükselişle 15.062,64 puana çıkarak tüm zamanların en yüksek kapanışını gerçekleştirdi. En yüksek seviye rekorunu 15.167,10 puana taşıdı.
Dolar/TL, haftayı önceki haftalık kapanışın yüzde 0,4 üzerinde 45,3660’tan tamamladı. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Başkanı Fatih Karahan, “Temel önceliğimiz fiyat istikrarını sağlamak. Savaş, dezenflasyon sürecini etkilese de kararlılığımızı değiştirmiyor.” dedi. Karahan, sıkı para politikasıyla enflasyonda gözlenen bozulmanın orta vadeli görünümü bozmasına izin vermeyeceklerini vurguladı.
Gelecek hafta ödemeler dengesi, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının (TCMB) açıklayacağı yılın ikinci Enflasyon Raporu ve TCMB piyasa katılımcıları anketi takip edilecek.
Yorum Yap