Yapay Zekanin Kendi Kodunu Yazdigi Esiğe Yaklaşması Endişeleri Artırıyor
Yapay zekanın kendi kodunu yazarak evrimleşebileceği eşiğe yaklaşması, Anthropic’in raporuyla yeniden gündeme geldi. Küresel çapta durdurma çağrıları artarken, yapay zeka yatırımları rekor kırıyor.
Yapay zeka teknolojilerinin, kendi kodlarını yazarak insansız şekilde evrimleşebileceği bir eşiğe yaklaşması, ülkeler ve şirketler arasında önlem alma çağrılarını yoğunlaştırdı. ABD merkezli yapay zeka şirketi Anthropic, yayımladığı “When AI builds itself” başlıklı makale ile bu endişelere katılarak yapay zekanın mevcut durumunu gözler önüne serdi.
Yapay Zekanın Kendi Kendini Geliştirme Potansiyeli
Anthropic’in paylaştığı verilere göre, bir yapay zeka modelinin insan müdahalesi olmadan kendi halefini tasarlayıp eğitebildiği teorik eşiğin sanılandan çok daha yakın olduğu belirtildi. Şirket, otonom yazılım döngülerinin kurulduğuna dikkat çekerek, yapay zekanın kendi kodlarını oluşturma sürecinde önemli bir ilerleme kaydedildiğini vurguladı. Claude yazılım sisteminde, entegre edilen kodların yüzde 80’inden fazlasının doğrudan modelin kendisi tarafından yazıldığı ve bu oranın 2025 yılı başında tek haneli rakamlarda olduğu bilgisi paylaşıldı.
Anthropic, yapay zekadaki gelişimi beş aşamaya ayırdı. İlk aşamada yapay zeka ile çalışma normal bir şirket işleyişi gibiydi. 2023-2025 dönemini kapsayan ikinci aşamada çalışanlar üretken yapay zekalardan yardım alarak kod yazmaya başladı. 2025-2026 dönemini kapsayan üçüncü aşamada ajan yapay zekalar kendi kendine kod yazabilir hale geldi. Günümüzde ise yapay zeka, kodları kendi kendine çalıştırıp işleri diğer yapay zekalara devredebilen bir konuma ulaştı. Şirketin öngördüğü beşinci ve son aşamada ise yapay zeka ajanları, kendi başlarına modeller oluşturup eğitebilecek yetenek seviyesine ulaşacak. Bu gerçekleştiğinde, yapay zekanın gelecekteki sürümleri bizzat kendisi tarafından sürekli geliştirilebilecek.
Küresel Yapay Zeka Durdurma Çağrıları ve Yatırımlar
Anthropic’in raporu, dünya çapında daha önce yapılan yapay zeka durdurma çağrılarını yeniden gündeme getirdi. Mart 2023’te Future of Life Institute (FLI) tarafından yayımlanan ve Elon Musk gibi isimlerin imzaladığı mektupta, GPT-4’ten daha güçlü sistemlerin eğitiminin en az 6 ay süreyle durdurulması talep edilmişti. Mektupta, insan zekasıyla yarışan yapay zeka sistemlerinin toplum, ekonomi ve demokrasi için derin riskler taşıdığı, dezenformasyon, kitlesel iş kayıpları ve medeniyetin kontrolünü kaybetme gibi distopik senaryoların riski vurgulandı.
Benzer bir çağrı, Mayıs ayında Papa Francis’ten geldi. Papa, yapay zekanın yalnızca teknik olarak durdurulmasını değil, aynı zamanda askeri, ekonomik ve bilişsel rekabet zihniyetinden arındırılarak silahsızlandırılmasını istedi. Bu çağrılara rağmen, küresel yapay zeka pazarı hızla büyümeye devam ediyor. Gartner’ın Mayıs 2026 raporuna göre, küresel yapay zeka harcamalarının 2026’da 2,59 trilyon dolara ulaşması bekleniyor. Bu rakam, 2025’teki 1,76 trilyon dolardan yüzde 47’lik bir artışa işaret ediyor. Yapay zeka harcamalarının 2027’de ise 3,49 trilyon dolara yükselmesi öngörülüyor.
Yorum Yap