Türkiye Yapay Zeka Dönüşümüne Odaklanıyor Büyük Dil Modelleri ve Dijital Altyapı Güçleniyor

Yapay zeka (YZ) çalışmaları, küresel ekonominin üretimden savunmaya, finanstan kamu hizmetlerine kadar birçok alanında etkisini artırırken, Türkiye de bu alanda önemli adımlar atıyor. Hükümet ve özel sektör kuruluşları, Türkçe büyük dil modelleri, kamu uygulamaları, veri merkezi altyapısı ve savunma sanayisi odaklı projelerle YZ kapasitesini büyütmeyi hedefliyor.

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı koordinasyonunda yürütülen çalışmalara, Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı da dahil oldu. TÜBİTAK’tan HAVELSAN’a kadar birçok kurum, Türkiye’yi ‘yapay zeka çağı’na hazırlamak için projeler geliştiriyor.

Yeni Yapay Zeka Eylem Planı Hazırlanıyor

Türkiye, yapay zeka alanındaki strateji planını güncellemek üzere harekete geçti. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, yeni ‘Yapay Zeka Eylem Planı’nı küresel standartlarda ve toplumsal sahiplik prensibiyle somutlaştırmak amacıyla görüş ve öneri topladı. Yeni strateji belgesinin önümüzdeki ay kamuoyuyla paylaşılması planlanıyor.

Bu planla Türkiye’nin, teknolojileri tasarlayan, üreten ve küresel ölçekte rekabet eden öncü ülkelerden biri olması hedefleniyor. Yeni yol haritası, yapay zeka işlemci kapasitesini artırmayı ve sanayiden sağlığa, finanstan kamu hizmetlerine kadar tüm alanlarda dijital dönüşümü hızlandırmayı amaçlıyor.

Gelecek dönemde yapay zeka uzmanı yetiştirmeye yönelik eğitim programları yaygınlaştırılacak. Bu sayede kamunun sahip olduğu büyük veriyi değere dönüştürecek çözümlerin de artırılması öngörülüyor.

Türkçe Büyük Dil Modelleri Geliştiriliyor

Türkiye’nin yapay zeka alanındaki çalışmalarının öne çıkan başlıklarından biri Türkçe büyük dil modelleri. T3 Vakfı ve Baykar iş birliğiyle geliştirilen T3 AI, Temmuz 2025’te sosyal beta sürümüyle kullanıma sunuldu. Açık kaynaklı olarak geliştirilen model, Türkçe’nin yanı sıra farklı dillerle de çalışabiliyor. Milli Eğitim Bakanlığı, Anadolu Ajansı, TRT, TÜBA, SETA ve Microsoft da proje paydaşları arasında yer alıyor.

TÜBİTAK tarafından geliştirilmeye başlanan büyük dil modeli ise teknolojinin Türkçesini geliştirmeyi ve yerli düşünce yapısını YZ’ye entegre etmeyi hedefliyor. Bu çalışmalarla Türkiye, yapay zeka rotasını Türkçe odaklı şekillendirecek.

Veri merkezi yatırımlarını ülkeye çekme çalışmaları da hızlandı. Turkcell ve Google Cloud ortaklığıyla Ankara’da kurulacak hiper ölçekli veri merkezleri, verilerin yurt dışına çıkmadan saklanıp işlenmesini sağlayacak. Bu merkezlerin 2028’de tam kapasiteyle hizmete girmesi bekleniyor.

Savunma Sanayii ve Kamu Kurumları Yapay Zeka Dönüşümünde Öncü

Savunma sanayii, yapay zeka projelerinde öncü rol üstleniyor. Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı, Yapay Zeka, Kuantum ve Otonom Sistemler Tatbikatı ALFA için bilgi istek dokümanı yayımladı. Tatbikat senaryoları arasında birlikte çalışabilirlik, sürü yetenekleri ve İHA’ların kuantum anahtar dağıtımıyla haberleşmesi gibi konular bulunuyor.

HAVELSAN’ın MAIN Kurumsal Yapay Zeka Platformu, savunma ve kamu odaklı YZ çözümlerine örnek teşkil ediyor. Platform, Türkçe’nin nüanslarını kavrayan 9 milyar parametreli bir büyük dil modeli içeriyor ve 200’ü aşkın dilde metin anlama, çeviri, sesli komut işleme gibi yetenekler sunuyor.

Kamu kurumları da yapay zeka dönüşümüne odaklandı. Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı, dezenformasyonla mücadele amacıyla kamu internet sitelerinde yapay zeka uyumlu teknik standart dönüşümünü başlattı. Bu adım, kamusal bilginin bütünlüğünü korumayı ve dijital alanda Türkiye’nin iletişim kapasitesini güçlendirmeyi amaçlıyor.

Başkanlık ayrıca, küresel açık kaynaklı platform Hugging Face’e katılarak içerik paylaşan ilk kamu kurumu oldu.

Türkiye, yapay zeka alanındaki çalışmalarında Türk devletleriyle de iş birliğini sürdürüyor. Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) Gayriresmi Zirvesi’nde imzalanan bildiride, Türk Büyük Dil Modeli’nin ve ilgili YZ araçlarının geliştirilmesi ve uygulanması kararlaştırıldı. TDT Yapay Zeka ve Dijital Kalkınma Eylem Planı’nın da yıl sonuna kadar tamamlanması hedefleniyor.

• #Türkiye
• #Yapay Zeka