ABD Hava Gösterilerinde İki Savaş Uçağı Çarptı 136 Milyon Dolarlık Kayıp
ABD’de hava gösterisi sırasında iki EA-18 Growler savaş uçağı çarpıştı. 136 milyon dolarlık kayıp ve gösterilerin maliyet-fayda dengesi tartışılıyor.
Mountain Home Hava Kuvvetleri Üssü’nde düzenlenen ‘Gunfighter Skies’ hava gösterisi sırasında iki adet EA-18 Growler elektronik harp uçağı havada çarpıştı. Kazada F/A-18 platformu üzerine inşa edilmiş uçaklardan dördü mürettebatıyla birlikte fırlatma koltuğu kullanarak kurtuldu.
Kazada yaralanan dört mürettebattan sadece biri, hayati tehlikesi bulunmayan yaralarla hastaneye kaldırıldı. ABD Donanması’ndan edinilen bilgilere göre, 2021 verilerine göre her bir uçağın maliyeti 68 milyon dolardı. Üretimi durdurulan bu uçakların gerçek ikame bedellerinin çok daha yüksek olması bekleniyor.
Hava Gösterilerinin Maliyet-Fayda Analizi
Askeri gösteri uçuşlarının yüksek maliyetleri ve taşıdığı riskler uzun süredir tartışma konusu. 2012 tarihli bir ABD Donanması analizine göre, ‘Blue Angels’ gösteri takımının yıllık bütçesi yaklaşık 98.6 milyon dolardı. Bu bütçeye karşılık ordunun asker çekme (recruiting) alanında elde ettiği doğrudan faydanın 1 milyon doların altında kaldığı belirlendi.
Raporda, yatırım getirisi (ROI) açısından askeri gösterilerin yüzde 99 oranında negatif bir bilanço sunduğu ve maliyetlerin faydadan çok daha fazla olduğu sonucuna varıldı. Çevre illere sağlanan ekonomik katkı ve halkla ilişkiler değeri hesaba katıldığında bile yatırım getirisinin yüzde 41 negatif olduğu hesaplandı. Kongre, 2024’te Pentagon’dan yeni bir maliyet-fayda çalışması talep etti ancak güncel rakamlar henüz kamuoyuyla paylaşılmadı.
Pentagon, geçmişte ‘Elmas Kazası’ gibi ölümlü olaylar yaşanmasına rağmen hava gösterilerini sürdürmekte kararlı. Eski savaş pilotu John Venable, bu gösterilerin ordu ile halk arasında bir ‘bağ dokusu’ oluşturduğunu ve ordunun hassasiyetini, profesyonelliğini hissettirerek insanlara hizmet etme arzusu aşıladığını savunuyor. Venable, halkla ilişkiler ve askere alım faydalarının küçümsendiğini ancak bu kazançların önemli olduğunu belirtti.
Yorum Yap