Türkiye Enerji Arz Güvenliğini Çeşitli Kaynaklarla Sağlıyor
Türkiye, enerji arz güvenliğini Rusya, ABD, Azerbaycan, Irak gibi çeşitli ülkelerden aldığı petrol ve doğal gaz ile sağlıyor. Ceyhan Terminali ve boru hatları kritik rol oynuyor.
Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) verileri, Türkiye’nin yılın ilk çeyreğinde 19,2 milyar metreküp doğal gaz ve 3,32 milyon ton petrol ve petrol ürünü ithal ettiğini ortaya koydu. Bu rakamlar, ülkenin enerji arz güvenliğini çeşitlendirilmiş tedarik kanallarıyla koruduğunu gösteriyor.
Doğal gaz ithalatında ABD, ocak ayında yaklaşık yüzde 35,7’lik payla ilk sırada yer aldı. Rusya’nın payı yüzde 35, Azerbaycan’ınki ise yüzde 13,4 oldu. Şubat ayında da ABD liderliğini sürdürürken, mart ayında Rusya en büyük tedarikçi konumuna yükseldi.
Petrol ve Doğal Gaz Tedarik Zincirinde Türkiye’nin Rolü
Petrol ve petrol ürünleri ithalatında Rusya ana tedarikçi olmayı sürdürdü. Irak, Kazakistan ve Suudi Arabistan da önemli paylara sahip oldu. Ocak ayında Rusya toplam petrol ithalatının yaklaşık yüzde 49,7’sini karşılarken, Irak yüzde 14, Suudi Arabistan ise yüzde 9’un üzerinde pay aldı. Şubat ayında Irak ve Kazakistan’ın payı artarken, mart ayında Rusya yaklaşık yüzde 49,6’lık payla ilk sırada yer aldı.
Hürmüz Boğazı’ndaki tedarik aksamalarına rağmen Türkiye, çeşitlendirilmiş tedarik yapısıyla doğal gaz ve ham petrol arzında sorun yaşamadı. Ülke, bölgesel enerji akışlarında alternatif güzergah işlevi de görüyor.
Irak ve Azerbaycan petrolünün küresel piyasalara ulaştırıldığı Ceyhan Terminali, bu süreçte kilit rol oynuyor. Bakü-Tiflis-Ceyhan Boru Hattı ve Türkiye-Irak Ham Petrol Boru Hattı, bölgesel petrol akışlarının dünya piyasalarına ulaşmasında stratejik bir merkez oluşturuyor.
Bakü-Tiflis-Ceyhan Boru Hattı, yıllık 50 milyon ton kapasitesiyle Hazar petrolünü Rusya ve İran dışındaki bir güzergah üzerinden küresel piyasalara taşıyor. Yılın ilk iki ayında bu hattan yaklaşık 30,9 milyon varil petrol taşındı.
Kerkük’ten Ceyhan’a uzanan Türkiye-Irak Ham Petrol Boru Hattı da önemli bir rol üstleniyor. Mart ayında yeniden devreye alınan hattın günlük kapasitesi yaklaşık 1,5 milyon varil seviyesinde bulunuyor. Sevkiyatın başlamasıyla ihracatın kademeli olarak artırılması hedefleniyor.
Avrupa’nın Enerji Güvenliğine Türkiye’den Katkı
Doğal gaz tedarikinde de merkez ülke konumunu pekiştiren Türkiye, Rusya, Azerbaycan ve İran’dan uluslararası boru hatlarıyla gaz temin ediyor. Mavi Akım ve TürkAkım hatları ile Rusya’dan yıllık 16 milyar metreküp ve toplam 31,5 milyar metreküp kapasiteyle gaz sağlanıyor.
Azerbaycan’dan Bakü-Tiflis-Erzurum Doğal Gaz Boru Hattı ile yıllık yaklaşık 24 milyar metreküp kapasiteyle gaz Türkiye’ye ulaşıyor. Bu hat, Güney Gaz Koridoru’nun ilk halkasını oluşturuyor.
Trans Anadolu Doğal Gaz Boru Hattı (TANAP) aracılığıyla Türkiye’ye ulaşan gaz, batıya iletiliyor. TANAP’ın yaklaşık 16 milyar metreküplük yıllık kapasitesinin 6 milyar metreküplük kısmı Türkiye’nin iç tüketimine, 10 milyar metreküplük kısmı ise Avrupa’ya yönlendiriliyor.
TANAP üzerinden Avrupa’ya gönderilen gaz, Trans Adriyatik Boru Hattı (TAP) ile Türkiye-Yunanistan sınırında bağlantı kurarak Avrupa pazarına ulaşıyor. TAP’ın yıllık 10 milyar metreküplük kapasitesi, teknik olarak 20 milyar metreküpe kadar çıkarılabiliyor.
Iğdır-Nahçıvan Doğal Gaz Boru Hattı da Azerbaycan ile enerji işbirliğinin bir parçasını oluşturuyor. Bu hatla Nahçıvan’ın doğal gaz ihtiyacının Türkiye üzerinden karşılanması ve bölgenin İran’a bağımlılığının azaltılması hedefleniyor.
İran’dan Türkiye’ye doğal gaz akışı, İran-Türkiye Doğal Gaz Boru Hattı üzerinden gerçekleştiriliyor. Yıllık yaklaşık 14 milyar metreküplük teknik kapasiteye sahip bu hatla, Türkiye’nin uzun vadeli anlaşması kapsamında yıllık 9,6 milyar metreküpe kadar gaz tedariki öngörülüyor.
Yorum Yap