Denizlerdeki Hayalet Ağ Sorununa Çözülebilir Çözüm Geliştirildi

Denizlerde çevre felaketine yol açan ve ‘hayalet ağ’ olarak bilinen terk edilmiş balıkçı ağlarının yerine, suda çözünebilen yeni nesil ağlar geliştiriliyor. Manisa Celal Bayar Üniversitesi öğrencilerinden oluşan ‘Pagit Spektrum: DEEPNETS’ ekibi, TEKNOFEST KKTC 2025 Araştırma Projeleri Yarışması’nda ‘Eriyebilen Ağlar’ projesiyle birincilik elde etti. Bu proje, denizde kaybolan veya bırakılan ağların çevreye zarar vermeden yok olmasını hedefliyor.

Hayalet ağlar, deniz ekosistemleri için ciddi bir tehdit oluşturuyor. Kendi kendine avcılığı sürdüren bu ağlar, balıkların yanı sıra yunus, kaplumbağa, vatoz ve köpekbalığı gibi deniz canlılarının yanı sıra deniz kuşlarının da ölümüne neden oluyor. Üstelik bu ölümler uzun süreli ve acı verici gerçekleşiyor.

Çözülebilir Ağ Teknolojisi Geliştiriliyor

Deniz tabanındaki yaşamı olumsuz etkileyen ve mercan resiflerine zarar veren hayalet ağlar, yüzlerce yıl boyunca suyu kirletmeye devam ediyor. Suda çözündüklerinde ise mikroplastikler yayarak balıklar aracılığıyla insan vücuduna geri dönüyor ve kanser gibi hastalıklara yol açma riski taşıyor. Türkiye, son 11 yılda 2,9 milyon metrekare hayalet ağ temizliği yapmış olsa da, bu ağların denizden toplanması kaynak ve zaman kaybına neden oluyor.

Bu küresel soruna çözüm arayışları sürerken, Türkiye’den genç bir üniversite ekibi önemli bir adım attı. Manisa Celal Bayar Üniversitesi’nden Elektrik-Elektronik Mühendisliği, Biyomühendislik ve Bilgisayar Mühendisliği bölümlerinden öğrencilerin yer aldığı ‘Pagit Spektrum: DEEPNETS’ ekibi, projeleriyle büyük başarı elde etti. Ekibin akademik danışmanlığını Öğretim Görevlisi Mehmet Nuri Öğüt yürütüyor ve TÜBİTAK da projeye destek veriyor.

Üniversite bünyesinde ağların deniz ortamındaki dayanıklılığı, kontrollü çözünme süresi ve mekanik performansı üzerine optimizasyon çalışmaları devam ediyor. Laboratuvar verilerinin deniz koşullarında doğrulanması için balıkçılık kooperatifleriyle pilot uygulama görüşmeleri planlanıyor. Bu sayede ürünün çevresel etkileri ve kullanım performansı detaylı olarak analiz edilecek.

Projenin temelini suda çözünebilen biyopolimer tabanlı yapılar oluşturuyor. Petrol bazlı olmayan bu malzeme, denizde kaybolduğunda doğaya ve deniz canlılarına zarar vermeden çözünüyor. Aynı zamanda sağlam olması gereken bu ağların dayanıklılığı, ekonomikliği ve sürdürülebilirliği üzerine yoğunlaşıldı. Patent çalışmaları süren projenin, tamamlanmasının ardından birkaç yıl içinde kullanıma sunulması hedefleniyor.

Bilimsel araştırma ekibi ağı seri üretmeyecek. Patent hakları alındıktan sonra isteyen tüm firmalar üretim yapabilecek. Bu durum, balıkçılık sektöründe hızlı bir dönüşümü teşvik edecek. Çevre duyarlılığıyla yola çıkan ekibin hedefi, 2030’lardan itibaren ‘hayalet ağ sorunundan kurtulmuş bir mavi vatan’ oluşturmak. Bu çalışmanın, yalnızca Türkiye suları için değil, tüm dünya denizleri için önemli faydalar sağlaması bekleniyor.

• #çözülebilir ağ
• #hayalet ağ