TÜİK Verileri Türkiye’de Gıda İsrafının Boyutunu Ortaya Koydu Taze Meyve Sebze ve Ekmek Başı Çekiyor
TÜİK’in son verilerine göre Türkiye’de en çok taze meyve sebze ve ekmek israf ediliyor. İsrafın baş nedeni bozulma, tüketicilerin çoğu ise bireysel önlem aldığını belirtiyor.
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan son veriler, hane halklarının gıda israfı konusundaki alışkanlıklarını ve önceliklerini gözler önüne serdi. Geçtiğimiz yıl yapılan araştırmaya göre, Türkiye’de en fazla israf edilen gıda grubu yüzde 39,7 ile taze meyve ve sebzeler oldu. Bu durum, tüketicilerin hassasiyetine rağmen belirli ürünlerdeki israfın devam ettiğini gösteriyor.
Taze meyve ve sebzelerin ardından en çok israf edilen ikinci gıda grubu ise yüzde 32,5 ile ekmek olarak belirlendi. Süt ve süt ürünleri yüzde 15,1’lik oranla üçüncü sırada yer alırken, kuru bakliyatın israf oranı yüzde 5,9 olarak kaydedildi. Makarna ve et ürünleri ise yüzde 2,7’lik oranlarıyla diğer gruplara kıyasla daha az israf edilen ürünler arasında yer aldı.
Gıda İsrafının Temel Nedenleri ve Tüketici Davranışları
Yapılan incelemeler, gıda ürünlerinin israf edilmesindeki en büyük nedenin yüzde 74,4 ile ürünlerin bozulması olduğunu ortaya koydu. Tüketicilerin yüzde 12,1’i son kullanma tarihinin geçmesi, yüzde 6,3’ü ise fazla satın alma veya fazla pişirme nedeniyle gıdaları israf ettiğini belirtti. Hane halkının büyük çoğunluğu, yüzde 84’ü gıda ürünlerini hiçbir zaman çöpe atmadığını ifade ederken, yüzde 12,7’lik kesim nadiren, sadece yüzde 0,3’lük bir kesim ise sıklıkla israf yaptığını belirtti.
Alışveriş planlamasında liste yapma alışkanlığı ise sürdürüyor. 2025 yılında tüketicilerin yüzde 54,4’ü alışverişe liste yaparak çıktı. Ürün fiyatlarını takip edenlerin oranı yüzde 14,9 iken, plansız alışveriş yapanların oranı yüzde 14,4 olarak tespit edildi. Gelir grupları incelendiğinde, en düşük gelir grubundaki hane halklarının liste yapma oranının (yüzde 57,3) en yüksek gelir grubuna (yüzde 49,9) göre daha yüksek olduğu gözlemlendi.
Gıda israfını önlemek amacıyla başvurulan yöntemler arasında tüketilemeyen gıdaların hayvanlara verilmesi öne çıkıyor. Bu oran 2024’te yüzde 27,3 iken 2025’te yüzde 28,7’ye yükseldi. En düşük gelir grubunda bu oran yüzde 35,9 iken, en yüksek gelir grubunda yüzde 27,8 olarak kaydedildi. Tüketicilerin yüzde 83,6’sı ise gıda israfını engellemek için bireysel olarak elinden geleni yaptığını belirtti.
Yorum Yap